Rozmowy przy kawie cz.15.

*WAŻNE*
Jeżeli jesteś nowym subskrybentem naszej strony, sugerujemy aby Twoja podróż edukacyjna z SUKCESJĄ wystartowała od pierwszej publikacji. KLIKNIJ TUTAJ, aby przejść do pierwszego artykułu.

Rozmowy przy kawie

Rozmowa z mecenasem Dariuszem Domagalskim na temat aspektów prawnych sukcesji w Polsce.

Dariusz Domagalski – wspólnik zarządzający w AXELO – największej kancelarii w Polsce południowo-wschodniej. Specjalizuje się w dziedzinie prawa i podatków dla biznesu. Współautor projektu SUKCESJE.PL. Współwłaściciel w spółce AXELO Sukcesje. Prelegent na konferencjach i szkoleniach branżowych, w tym z zakresu prawa spadkowego oraz form prawnych prowadzenia działalności gospodarczej. Brał udział jako panelista i prelegent m.in. w Kongresie TSLA Expo Rzeszów 2017, 6. edycji Kongresu Business Without Limits 2019, IX Zachodnioukraińskim Forum Prawniczym 2019. Specjalizuje się w doradztwie strategicznym w obszarze planowania sukcesyjnego. W ramach AXELO zajmuje się także obsługą negocjacyjną fuzji i przejęć.

Rozstać się z władzą

Paweł Nowak: Darku, od dłuższego czasu zajmujesz się, jako prawnik, tematyką sukcesji. Gdybyś miał zostać moim „doradcą sukcesyjnym pierwszego kontaktu”, to co byś mi powiedział w pierwszej kolejności o SUKCESJI? Co ja, jako przedsiębiorca, powinienem wiedzieć? Jak powinienem ją rozumieć?

Dariusz Domagalski: Pojęcie SUKCESJA, bardzo modne w ostatnim czasie, jest odmieniane przez wszystkie przypadki. Mówią o tym wszyscy, ale ja mam dziwne wrażenie, że większość nie do końca rozumie o czym mowa. Co to w istocie jest SUKCESJA? W każdym poradniku sukcesyjnym, w każdej książce napisanej przez mądre głowy, przeczytamy o tym, że SUKCESJA to jest transfer wiedzy, władzy i majątku. Oczywiście ta kolejność nie jest przypadkowa. Wielu z tych, którzy twierdzą, że przeprowadzili albo przynajmniej przygotowali SUKCESJĘ, są w błędzie. W istocie przygotowali tylko pewne atrapy tego procesu, czy też zbudowali sobie jego protezy, by pokazywać na zewnątrz, że dokonali SUKCESJI. Podstawowym problemem przedsiębiorców, których identyfikuje się na rynku, jest to, że nie potrafią rozstać się z władzą. Ludzie, którzy zbudowali biznes i odnieśli sukces, w dalszym ciągu są przekonani o tym, że tylko oni mogą ten sukces kontynuować i rozwijać. Więc to jest pierwsza rzecz, do której bym Cię przekonywał: inni mogą kontynuować Twój sukces. Mogą go rozwijać i – ba! – mogą to robić nawet lepiej od Ciebie.

Paweł Nowak: Nie sądzisz, że przekonanie o swoim niezastąpieniu, wynika z tego, że ci przedsiębiorcy po raz pierwszy w swoim życiu uczestniczą w tym procesie w roli nestora, bo 20-30-40 lat temu problem transferu władzy nie istniał?

Dariusz Domagalski: Zgoda, a wynika to z historii. Dziś mamy do czynienia z pierwszym pokoleniem, które ma co przekazać następnej generacji. To jest w ogóle szerszy problem, bo dotyczy aspektów społecznych, prawnych i mentalnych. Ludzie nie są na to przygotowani. Wydaje mi się, że to, co możemy zrobić dzisiaj to zainwestować w edukację.

Biznesowa podróż z mapą

Paweł Nowak: Zapraszam Cię zatem na małą przejażdżkę. Wybieram się samochodem w podróż i włączam interaktywną mapę. Jadę bezpiecznie. Mimo że znam tę trasę prawie na pamięć, bo jeździłem nią nie raz, włączam mapę, żeby mieć szerszy kontekst sytuacji, np. widzieć, o której godzinie dojadę do celu, gdzie są korki, albo wypadek. Mówię o tym dlatego, że w dziedzinie SUKCESJI również istnieje taka mapa SUKCESYJNA. Co się kryje za tym określeniem? 

Dariusz Domagalski: Mapa SUKCESYJNA to inwentaryzacja tego, co dzisiaj jest uzupełnione o wizję nestora. Czyli o to, co nestor chciałby mieć w przyszłości. Nie da się zrobić dobrej SUKCESJI bez uporządkowania tych elementów. Krótko mówiąc: najpierw trzeba określić co się ma, zastanowić się, co się chce mieć, bo przecież nie wszystkie składniki majątkowe muszą podlegać procesowi SUKCESYJNEMU za życia nestora. Twierdzę wręcz, że nawet nie powinny podlegać temu procesowi. Powinno się wygospodarować coś takiego jak Strefa Seniora, czyli przewidzieć swoją aktywność na czas, kiedy już się nie będzie aktywnym w biznesie.

Paweł Nowak: To ciekawe, co mówisz i brzmi rozsądnie. Często obserwuję jednak seniorów i widzę, że są święcie przekonani o tym, że swój biznes prowadzić będą aż do trumny .

Dariusz Domagalski: O tak, to ich nagminne przekonanie. Już wspominałem o tym, że pierwsza bariera w SUKCESJI to bariera mentalna. Polega ona na pogodzeniu się z tym, że ci którzy przychodzą po nas, również mają coś do powiedzenia. Trzeba uwierzyć, że oni mogą wnieść nową wartość do biznesu, a być może nawet będą w stanie poprowadzić go lepiej od nas. Jeśli jednak okaże się, że nie są w stanie poprowadzić go lepiej niż my, to przecież mają prawo do swoich błędów. Żadnego biznesu nie jesteśmy w stanie zabrać ze sobą do grobu. 

 

Zabezpieczenie trwałości biznesu

Paweł Nowak: Powiedzieliśmy już, że pierwszym krokiem w procesie SUKCESJI jest mapa i jest ona konsekwencją rozmowy. Na podstawie mapy powstaje raport SUKCESYJNY. Wyjaśnijmy, co to takiego?

Dariusz Domagalski: Raport SUKCESYJNY to opracowanie, które pozwala nam sformułować wnioski w postaci instrukcji i wytycznych. One są drogowskazami. Pokazują, co zrobić, żeby w przyszłości ta SUKCESYJA była w ogóle możliwa. Dzięki nim, uda się przeprowadzić SUKCESJĘ w taki sposób, który najpewniej urzeczywistni wolę nestora. Instrukcje dzielą się na natychmiastowe i odroczone.

Paweł Nowak: Skoro mamy instrukcje i wytyczne tzw. natychmiastowe i odroczone, to dlaczego mamy tak dużo prokrastynacji w decyzyjności naszych nestorów? Dlaczego ciągle odkładają coś na pojutrze, na dwa dni później, na kolejne pojutrze? Zresztą to dotyczy nie tylko nestorów, bo także sukcesorzy bardzo często nie są gotowi do tego, żeby kontynuować sztafetę.

Dariusz Domagalski: Będę konsekwentny w swojej diagnozie i wciąż upatrywał źródła problemu w barierze mentalnej. Nikt nie widzi siebie w grobie, więc automatycznie nikt nie czuje potrzeby, żeby planować, co będzie, kiedy go zabraknie.

Paweł Nowak: Tutaj mamy dwa scenariusze: nagły i organiczny. Ten drugi zakłada, że żyjemy w zdrowiu i szczęściu sto lat, ale w scenariuszu nagłym może się okazać,  że jutro umiera mój wspólnik i to ma wpływ na moje przedsiębiorstwo.

Dariusz Domagalski: Oczywiście, że ma wpływ. Podzielę się teraz tym, jak ja rozumiem pojęcie SUKCESJI. 

SUKCESJA to – według mojej prywatnej definicji –  zabezpieczenie trwałości biznesu nie tylko w jakiejś odległej przyszłości, kiedy już się zestarzejemy, ale zapewnienie tej trwałości tu i teraz. Dlatego jeszcze raz powtórzę: SUKCESJA dotyczy także ludzi młodych. Zdecydowanie usługa sukcesyjna powinna być skierowana do szerszego grona adresatów niż w tej chwili ma to miejsce. Nieświadomość szkodzi.

Konstytucja uszyta na wymiar

Paweł Nowak: Wiele osób, z którymi rozmawiam, myśli, że SUKCESJA to spisanie testamentu. Dobrze myślą?

Dariusz Domagalski: Zasadniczo dobrze, bo pewnie jednym z elementów SUKCESJI jest spisanie testamentu, ale to tylko jedno z wielu narzędzi. Wdrożenie jednego elementu, zamiast całej kompozycji, nie pozwoli na skuteczną SUKCESJĘ.

Paweł Nowak: I tu warto wprowadzić nowe pojęcie. Wyjaśniliśmy już, czym są mapa i raport sukcesyjny. Śledząc wszystkie elementy procesu sukcesyjnego, krok po kroku, trafiamy wreszcie na konstytucję SUKCESYJNĄ. Co to jest?

Dariusz Domagalski: Konstytucja SUKCESYJNA dotyczy SUKCESJI zarówno w wariancie odroczonym, jak i w wariancie organicznym, gdzie chcemy przekazać biznes następnemu pokoleniu i do tego się przygotowujemy. Konstytucja SUKCESYJNA to zespół dokumentów o różnej mocy wiążącej. Są to instrukcje, upoważnienia, regulaminy (np. regulamin dotyczący tego, jak członkowie rodziny, którzy w procesie SUKCESJI przejmą władzę i majątek, mogą głosować na zgromadzeniach wspólników w przyszłości). Może to być skomplikowana materia. Ale, jeżeli mamy do czynienia z SUKCESJĄ w jakimś mniejszym zakresie, dotyczącą mniejszego biznesu, może to być prosty zbiór instrukcji i wytycznych. Usługa SUKCESYJNA może być skrojona na potrzeby praktycznie każdego przedsiębiorcy. Cena przeprowadzenia skutecznego procesu zależy od rozmiaru biznesu jakiego ona dotyczy.

To tylko fragment naprawdę obszernej rozmowy z Dariuszem Domagalskim. Jeżeli Ciebie, drogi Czytelniku, zainteresowała, to śledź dalsze jej części – ukażą się już niebawem.

Print Friendly, PDF & Email

Dane kontaktowe

Karowa Office Sukcesje.pl
al. T. Rejtana 20/IIIP.
35-315 Rzeszów

Przydatne linki

Przydatne linki

Przydatne linki

Przydatne linki

Przydatne linki

Przydatne linki

Przydatne linki

Przydatne linki

Przydatne linki

Subskrypcja

Zasubskrybuj stronę Sukcesja.pl, aby być na bieżąco ze wszystkimi aktualnościami, informacjami o zbliżających się webinarach, wydarzeniach i wiele więcej! Wpisz swój email poniżej.